Mbetjet e një aeroplani të Pan American Airways janë gjetur 74 vjet pasi ai u rrëzua në Oqeanin Atlantik në një aksident që shkaktoi njoftime të detyrueshme për sigurinë e linjave ajrore.
Clipper Endeavor u gjet 610 metra nën nivelin e detit pranë brigjeve të Porto Rikos me një dron të pajisur me sonar. Ai u rrëzua më 11 prill 1952 pas një defekti me shumë motorë menjëherë pas ngritjes, shkruan BBC.
Të gjithë në bord i mbijetuan përplasjes – por pasagjerët luftuan për të gjetur jelekët e shpëtimit dhe gomonet ndërsa avioni u fundos me shpejtësi. Nga 69 pasagjerët dhe ekuipazhi në bord, vetëm 17 mbijetuan, transmeton Sinjali.
Katastrofa çoi në reforma të gjithanshme në sigurinë e aviacionit, duke përfshirë udhëzime të detyrueshme për sigurinë para fluturimit në çdo fluturim komercial.
Ekspedita për të gjetur rrënojat u drejtua nga Fondacioni i Trashëgimisë Ajrore/Detare në partneritet me emisionin “Expedition Unknown” të Discovery Channel dhe disa organizata të tjera.
Muajin e kaluar, eksploruesit zbuluan rrënojat e avionit Douglas DC-4 duke përdorur një dron autonom sonar që zbuloi trupin dhe bishtin e avionit.
“Jemi të gjithë të tronditur dhe të gëzuar nga ky zbulim, por edhe të përulur që kujtojmë atë që ndodhi në atë vend kaq shumë kohë më parë”, tha Russ Matthews, president i Fondacionit të Trashëgimisë Ajrore/Detare.
Aeroplani mbante 64 pasagjerë dhe pesë anëtarë të ekuipazhit për në Nju Jork kur piloti u detyrua të bënte një ulje të dhunshme në ujë.
Konfuzioni që pasoi u bë një “katalizator” për rregulloret moderne që kërkojnë pajisje më të mira notimi në aeroplanë dhe udhëzime para fluturimit se si t’i përdorin ato, tha për AP eksperti i sigurisë së aviacionit John Cox.
Sot, para çdo fluturimi komercial, ekuipazhi i kabinës duhet të përcaktojë se ku janë daljet e një avioni, si dhe vendndodhjen e jelekëve të shpëtimit dhe si t’i fryjë ato.
“Sa herë që hipni në një aeroplan sot, jeni më të sigurt për shkak të asaj që i ndodhi Clipper Endeavor dhe pasagjerëve të saj tre të katërtat e një shekulli më parë”, tha prezantuesi i Expedition Unknown, Josh Gates.
Matthews, një eksplorues detar dhe historian, u interesua për herë të parë për rrëzimin në vitin 2019, pasi lexoi për një etiketë bagazhesh nga fluturimi që kishte dalë në breg në Florida.
Ai tha në një deklaratë se ishte “habitur që një histori kaq e rëndësishme ishte zhdukur kryesisht nga kujtesa publike”.
Pastaj ai filloi të bashkonte momentet e fundit të avionit duke përdorur raportet nga Bordi i Aeronautikës Civile, paraardhësi i Administratës Federale të Aviacionit të SHBA-së.
Zbulimi i madh erdhi pasi studiuesit zbuluan të dhëna nga një seancë dëgjimore publike në Porto Riko, duke përfshirë një hartë të vizatuar nga pilotë të forcave ajrore që kishin qenë dëshmitarë të rrëzimit, gjë që ndihmoi në ngushtimin e zonës së kërkimit.
Studiuesit përdorën të dhëna historike dhe të dhëna meteorologjike nga koha e rrëzimit për të identifikuar 10 miljet katrore detare të shtratit të detit të Oqeanit Atlantik ku ka të ngjarë të ndodheshin rrënojat.
Një përpjekje për të gjetur rrënojat në vitin 2024 u braktis për shkak të motit të keq – por Matthews tha se ekipi i tij kishte qenë i vendosur të kthehej para 75-vjetorit të rrëzimit.
Një dron gjeti rrënojat – të cilat ishin ndarë në dy pjesë – gjatë kalimit të parë të zonës së kërkimit më 2 qershor.
Një studim fotografik pasues konfirmoi se rrënojat ishin të Clipper Endeavor, duke ofruar imazhe që zbuluan se logoja e Pan Am dhe emri i avionit ishin ende të dukshme në trup të avionit.
“Të kesh një vend në rreshtin e parë në një ekspeditë si kjo, ndërsa ajo po zhvillohet, është e jashtëzakonshme, dhe kështu ndihem vërtet me fat që ishim në gjendje të ishim pjesë e saj”, tha Gates, i cili ishte në bordin e anijes sipërfaqësore kur rrënojat u shfaqën në ekran.
Zbulimi mund të ofrojë shpresë të re për familjet e pasagjerëve të aeroplanëve të tjerë që supozohet se janë rrëzuar në oqean, siç është fluturimi 370 i Malaysia Airlines.
U zhduk 12 vjet më parë me 269 persona në bord dhe, pavarësisht kërkimeve të shumta në Oqeanin Indian , ende nuk është gjetur.
Zbulimi i Clipper Endeavor do të paraqitet në një episod të veçantë të Expedition Unknown këtë vjeshtë.
