Shtetet e Bashkuara kanë ndaluar përkohësisht shitjet e armëve me vlerë 14 miliardë dollarë në Tajvan për të siguruar armë të mjaftueshme për një luftë në Iran, tha Sekretari në detyrë i Marinës Amerikane, Hung Cao.
Konfirmimi i tij në një seancë dëgjimore në Senat erdhi vetëm disa ditë pasi presidenti Donald Trump u shfaq hezitues për shitjen pas takimeve me udhëheqësin kinez Xi Jinping, shkruan BBC
Konfirmim nga drejtuesit e lartë të Marinës
Zyra presidenciale e Tajvanit u tha gazetarëve të premten se nuk kishte marrë asnjë informacion në lidhje me “rregullimet e SHBA-së në shitjet e armëve”. Shitjet e armëve të SHBA-së në Tajvan kanë qenë prej kohësh objekt mosmarrëveshjeje me Pekinin, i cili e konsideron ishullin e vetëqeverisur si territorin e tij dhe nuk e përjashton mundësinë e pushtimit të tij me forcë.
“Ne kemi pezulluar gjithçka tani për t’u siguruar që kemi municionin e nevojshëm për ‘Epic Fury’, të cilin e kemi me bollëk”, tha Cao në një seancë dëgjimore të enjten, duke përdorur emrin e koduar për një operacion të përbashkët ushtarak SHBA-Izrael në Iran.
“Po kontrollojmë vetëm nëse kemi gjithçka që na nevojitet dhe shitjet e armëve në vendet e huaja do të rifillojnë kur administrata ta konsiderojë të përshtatshme”, shtoi ai. I pyetur se çfarë kishte dëgjuar nga tajvanezët në lidhje me pezullimin e shitjeve, Cao tha: “Nuk kam folur me tajvanezët”.
Diplomacia e Trump dhe Kina
Paketa prej 14 miliardë dollarësh ka qenë në pritje të miratimit të Trump për muaj të tërë. Sipas një raporti të Reuters në mars, ajo përfshin raketa mbrojtëse ajrore, të tilla si sistemi PAC-3 i Lockheed Martin, dhe sisteme raketash tokë-ajër. Trump ende nuk e ka konfirmuar se do të japë miratimin përfundimtar, dhe javën e kaluar ai i tha Fox News se paketa ishte “një monedhë shumë e mirë negociuese” me Kinën.
Ai u tha gjithashtu gazetarëve se do të “merrte një vendim shumë shpejt”. Komentet erdhën menjëherë pas një samiti presidencial në Pekin, ku Xi i tha Trump se Tajvani ishte çështja më e rëndësishme në marrëdhëniet SHBA-Kinë.
Trump më vonë u tha gazetarëve se kishte diskutuar me Xi-në “me shumë detaje” shitjen e armëve amerikane në Tajvan, edhe pse SHBA-të u zotuan në një garanci të vitit 1982 për Tajvanin se nuk do të konsultoheshin me Pekinin për këtë çështje.
Reagime nga Pekini dhe Taipei
Trump njoftoi gjithashtu se do ta diskutonte shitjen drejtpërdrejt me udhëheqësin tajvanez Lai Ching-teo, një largim i mprehtë nga tradita diplomatike dhe që ka të ngjarë të zemërojë Pekinin. Udhëheqësit amerikanë dhe tajvanezë nuk kanë folur drejtpërdrejt për dekada, megjithëse Trump foli me paraardhësen e Lai, Tsai Ing-wen, kur ai ishte president i zgjedhur.
Pekini protestoi fuqishëm dhjetorin e kaluar kur SHBA-të miratuan një shitje armësh prej 11 miliardë dollarësh për Tajvanin, një nga paketat më të mëdha të këtij lloji ndonjëherë. Ministria e jashtme e Kinës tha në atë kohë se kjo do të “përshpejtonte shtytjen drejt një situate të rrezikshme dhe të dhunshme në Ngushticën e Tajvanit”.
Nga ana tjetër, udhëheqësi tajvanez Lai Ching-te theksoi se shitjet e armëve nga SHBA-të janë “një faktor kyç në ruajtjen e paqes dhe stabilitetit rajonal”. Nën udhëheqjen e Lai-t, Tajvani ka rritur ndjeshëm shpenzimet e mbrojtjes në përgjigje të presionit ushtarak në rritje nga Kina.
