Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka publikuar raportin “Qasja e ekzekutivit në të dhënat penale të qytetarëve”, në të cilin shqyrtohet Draft Udhëzimi Administrativ (Draft-UA) për qasjen e Ministrisë së Drejtësisë (MD) në Sistemin e Evidencës Penale (SEP).
Sipas raportit, Draft-UA tejkalon kompetencat ligjore të MD-së, duke krijuar mundësi për përdorim të pakufizuar të të dhënave penale të qytetarëve.
IKD thekson se Ligji për Sistemin Qendror të Evidencës Penale (SQEP) i njeh MD-së qasje vetëm në raport me shkëmbimin ndërkombëtar të të dhënave për personat e dënuar. Draft-UA, sipas raportit, interpreton “qasjen e plotë” si të drejtë për qasje të përgjithshme, duke lejuar tërheqje, kopjime, përpunim masiv dhe ruajtje të të dhënave pa kufizime kohore. Kjo, sipas IKD-së, shkel parimet e mbrojtjes së të dhënave të ndjeshme personale dhe mund të çojë në përdorim arbitrar ose politik të tyre.
Raporti vë në dukje se të dhënat penale lidhen drejtpërdrejt me jetën private dhe reputacionin e qytetarëve, ndërsa standardet e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (GjEDNj) kërkojnë rregulla të qarta për mbledhjen, përdorimin dhe ruajtjen e të dhënave të ndjeshme. Sipas IKD-së, Draft-UA krijon hapësirë të gjerë diskrecioni për MD-në dhe cenon kontrollin institucional të sistemit gjyqësor mbi të dhënat.
IKD përfundon se Draft-UA nuk mund të përmirësohet me ndryshime të pjesshme dhe kërkon rishikim dhe ridraftim të plotë. Çdo qasje e MD-së në SEP duhet të kufizohet qartë në kompetencat ligjore për të siguruar mbrojtjen e të dhënave personale dhe për të shmangur përdorimin politik të informacionit penal të qytetarëve.
Në këtë mënyrë, raporti i IKD-së paralajmëron se mbajtja e Draft-UA në formën aktuale mund të çojë në përdorim arbitrar dhe politik të të dhënave të ndjeshme, duke rrezikuar privatësinë dhe besimin e qytetarëve në sistemin gjyqësor.
