Politikania nga Kosova, Ermina Lekaj, ish-deputete e Kuvendit të Kroacisë, ka bërë të ditur se ndryshimet e reja në Ligjin për të Huajt në Kroaci për periudhën 2025–2026 pritet të përmirësojnë ndjeshëm kushtet e punës dhe qëndrimit për punëtorët nga vendet e Ballkanit Perëndimor, përfshirë Kosovën, Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.
Sipas saj, ndryshimet synojnë lehtësimin e procedurave administrative, rritjen e sigurisë ligjore për punëtorët e huaj dhe forcimin e kontrollit ndaj punëdhënësve.
Leje më afatgjata pune dhe qëndrimi
Një nga ndryshimet kryesore lidhet me kohëzgjatjen e lejes së punës dhe qëndrimit. Nëse më parë kjo leje jepej zakonisht për një vit, tashmë mund të lëshohet deri në tre vjet, në rastet kur kontrata e punës është afatgjatë.
Mundësi për ndërrim punëdhënësi
Ligji i ri parashikon që punëtorët e huaj, pas një periudhe pune në Kroaci, të kenë mundësinë të ndërrojnë punëdhënësin pa qenë të detyruar të largohen nga vendi, përderisa vazhdojnë të punojnë në të njëjtin profesion.
Lehtësime për profesionet deficitare
Për sektorë ku ka mungesë të fuqisë punëtore, si turizmi, ndërtimtaria, bujqësia dhe shërbimet e pastrimit, nuk do të kërkohet domosdoshmërisht përvojë pune apo kualifikim formal, duke synuar mbulimin e nevojave të tregut të punës.
Barazi në paga dhe kushte pune
Ndryshimet ligjore theksojnë se punëtorët e huaj duhet të kenë të njëjtën pagë si punëtorët kroatë për të njëjtën punë. Gjithashtu, në rast se punëdhënësi ofron strehim, ai duhet të plotësojë standardet e përcaktuara dhe të jetë i kontrollueshëm nga autoritetet.
Afat për gjetjen e punës së re
Në rast ndërprerjeje të kontratës së punës, punëtorët e huaj nuk do të jenë të detyruar të largohen menjëherë nga Kroacia. Ligji parashikon një periudhë tranzitore për të gjetur punë të re, e cila pritet të zbatohet më qartë nga viti 2026.
Zgjerimi i EU Blue Card
Ndryshimet përfshijnë edhe zgjerimin e vlefshmërisë së EU Blue Card deri në katër vjet. Ajo mund të merret jo vetëm me diplomë universitare, por edhe në bazë të përvojës profesionale, veçanërisht në sektorë si teknologjia e informacionit.
Kontroll më i rreptë ndaj punëdhënësve
Nga viti 2026, punëdhënësit do të jenë të obliguar të raportojnë menjëherë ndërprerjen e kontratës së punës. Gjithashtu, do të forcohen kontrollet ndaj shkeljeve ligjore, ndërsa punëdhënësit që abuzojnë me punëtorët e huaj mund të përballen me ndalime për punësimin e tyre në të ardhmen.
Ndryshimet e reja synojnë të krijojnë një sistem më transparent dhe më të sigurt për punëtorët e huaj, duke kontribuar njëkohësisht në plotësimin e nevojave të tregut të punës në Kroaci.
