Ish-ambasadori i SHBA-së në Bosnje dhe Hercegovinë, Michael Murphy, ka kritikuar ashpër politikën e Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian ndaj Ballkanit Perëndimor, duke vlerësuar se strategjia e ndjekur për vite me radhë, e bazuar në idenë se ndryshimi i Serbisë do të sillte automatikisht stabilitet në gjithë rajonin, ka dështuar.
Murphy tha se në Uashington dhe Bruksel prej kohësh ka ekzistuar bindja se zgjidhja e çështjeve që lidhen me Serbinë do të ndikonte drejtpërdrejt në zgjidhjen e problemeve në të gjithë Ballkanin Perëndimor.
“Ka kohë që ka pasur një magjepsje në SHBA dhe BE me idenë se nëse Serbia ‘rregullohet’, edhe Ballkani Perëndimor rregullohet. Intelektualisht, ka kuptim. Serbia është vendi më i populluar në rajon dhe ekonomia më e madhe”, tha Murphy.
Sipas tij, një orientim i vendosur i Serbisë drejt Perëndimit do të kishte ndikim të madh pozitiv në rajon.
Ai shtoi se “braktisja e politikave që ishin baza e shpërbërjes së Jugosllavisë nga Serbia, me një kthesë vendimtare drejt Perëndimit, do të përfaqësonte një ndryshim pozitiv dhe të madh në rajon”.
Megjithatë, ish-ambasadori amerikan vlerësoi se qasja e ndjekur nga Perëndimi pas rrëzimit të Slobodan Millosheviqit nuk ka prodhuar rezultatet e pritshme.
“Megjithatë, që nga rënia e Millosheviqit, përpjekjet e SHBA-së dhe BE-së për të ‘pushtuar’ Serbinë shumë shpesh janë injoruar ose kanë mbyllur sytë, ndërsa Serbia ka ndërmarrë veprime të dëmshme për stabilitetin rajonal, veçanërisht në Bosnjë dhe Kosovë, por edhe në Mal të Zi”, theksoi Murphy.
Murphy tha se Perëndimi kishte vendosur shumë shpresa te perspektiva e integrimit evropian dhe te ndikimi që do të mund të kishte kjo në ndryshimin e politikave të Beogradit.
Sipas tij, kjo qasje nuk ka funksionuar.
“Herë pas here, SHBA-të dhe BE-ja e kanë bindur veten se ‘ky udhëheqës serb’ është i ndryshëm, vetëm për t’u zhgënjyer në fund”, thotë ai.
Duke folur për situatën aktuale, Murphy vlerësoi se Serbia vazhdon të jetë e lidhur me politika që, sipas tij, i përkasin së kaluarës, përfshirë orientimin e saj ndaj Rusisë.
“Pavarësisht investimeve amerikane dhe evropiane, vendi mbetet i lidhur me politikat dhe botëkuptimin e tij të vjetër, duke përfshirë shumë nga bindjet e tij të rrezikshme të epokës së Millosheviqit dhe qëndrimin e tij pro-rus”, tha qartë Murphy.
Në fund, ish-diplomati amerikan bëri thirrje për një ndryshim të qasjes së SHBA-së dhe BE-së ndaj Serbisë, duke argumentuar se politika e deritanishme nuk ka dhënë rezultatet e pritshme.
“Fatkeqësisht, ka qenë shumë më e lehtë për Perëndimin të këmbëngulë në iluzionin se Serbia ka ndryshuar sesa të pajtohet me nevojën për një politikë që e trajton Serbinë si një sfidë për interesat perëndimore, gjë që është. Strategjia perëndimore për të zgjidhur Serbinë, dhe kështu për të zgjidhur të gjithë Ballkanin Perëndimor, ka dështuar. Është koha për një qasje të re dhe të ndryshme”, përfundoi Murphy.
