Mandarinat janë ndër frutat më të konsumuara gjatë muajve të ftohtë. Ato janë të ëmbla, të lehta për t’u qëruar dhe përmbajnë ujë, fibra, vitaminë C dhe përbërës të tjerë bioaktivë. Përtej shijes, përbërja e tyre ushqyese mund të kontribuojë në funksionimin normal të organizmit.
Megjithatë, është e rëndësishme të bëhet dallimi mes përfitimeve të mbështetura nga të dhënat ushqyese dhe pretendimeve që ende po studiohen. Mandarinat nuk e parandalojnë në mënyrë të garantuar gripin apo ftohjen dhe nuk janë ilaç për sëmundjet. Por, si pjesë e një diete të larmishme, ato mund të ofrojnë disa përfitime konkrete.
1. Mbështesin funksionimin normal të sistemit imunitar
Një nga arsyet kryesore për të konsumuar mandarina gjatë dimrit është përmbajtja e vitaminës C. Kjo vitaminë ndihmon sistemin imunitar të funksionojë normalisht dhe merr pjesë në mbrojtjen e qelizave nga stresi oksidativ.
Sipas të dhënave ushqyese, 100 gramë tul mandarine mund të përmbajnë rreth 27–49 miligramë vitaminë C, në varësi të varietetit. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se mandarinat e parandalojnë gripin apo ftohjen. Ato ndihmojnë në plotësimin e nevojave ditore për këtë vitaminë, por nuk zëvendësojnë vaksinat, higjienën apo kujdesin mjekësor.
2. Ndihmojnë në prodhimin e kolagjenit dhe shërimin e plagëve
Vitamina C është e nevojshme për prodhimin e kolagjenit, një proteinë që ndihmon në ndërtimin dhe mirëmbajtjen e lëkurës, enëve të gjakut, kërcit dhe indeve lidhëse.
Për këtë arsye, konsumimi i ushqimeve të pasura me vitaminë C, përfshirë mandarinat, kontribuon në proceset normale të riparimit të indeve dhe shërimit të plagëve. Ky është një funksion biologjik i vitaminës C, jo dëshmi se mandarinat mund të trajtojnë vetë problemet e lëkurës.
3. Përmirësojnë përthithjen e hekurit nga ushqimet bimore
Një përfitim tjetër i vitaminës C është se ndihmon organizmin të përthithë më mirë hekurin që gjendet në ushqimet me origjinë bimore.
Kjo është veçanërisht e dobishme kur mandarinat konsumohen bashkë me ushqime si fasulet, thjerrëzat, spinaqi apo drithërat. Për shembull, një mandarinë pas një vakti me bishtajore mund të ndihmojë në përthithjen e hekurit nga ai vakt.
Megjithatë, mandarinat nuk janë burim i rëndësishëm hekuri dhe nuk duhet të konsiderohen trajtim për aneminë.
4. Ndihmojnë funksionimin e sistemit tretës
Mandarinat përmbajnë fibra dietike, të cilat kontribuojnë në funksionimin normal të zorrëve dhe ndihmojnë në parandalimin e kapsllëkut, si pjesë e një diete të pasur me fibra.
Sipas të dhënave ushqyese, 100 gramë tul mandarine përmbajnë afërsisht 1.5 gramë fibra. Sasia nuk është shumë e lartë, por mandarinat mund të kontribuojnë në marrjen e përgjithshme ditore të fibrave, sidomos kur konsumohen bashkë me fruta dhe perime të tjera.
Për të përfituar nga fibrat, është më mirë të konsumohet fruti i plotë dhe jo vetëm lëngu i tij.
5. Ndihmojnë në hidratimin e organizmit
Edhe gjatë dimrit, organizmi ka nevojë për ujë. Fakti që ndiejmë më pak etje në ditët e ftohta nuk do të thotë se nevojat për lëngje zhduken.
Mandarinat përmbajnë rreth 86 për qind ujë, prandaj kontribuojnë në marrjen e përditshme të lëngjeve. Ato nuk e zëvendësojnë ujin, por janë një mënyrë e mirë për të marrë njëkohësisht lëngje dhe lëndë ushqyese.
6. Ofrojnë kalium dhe folat, të rëndësishëm për funksionet e organizmit
Mandarinat përmbajnë edhe minerale dhe vitamina të tjera, përfshirë kaliumin dhe folatin (vitaminën B9).
Kaliumi merr pjesë në funksionimin normal të muskujve dhe sistemit nervor, si dhe në ruajtjen e ekuilibrit të lëngjeve në organizëm. Folati është i rëndësishëm për formimin e qelizave të gjakut dhe sintezën e ADN-së.
Sasia e këtyre lëndëve ushqyese në një mandarinë nuk është aq e madhe sa të plotësojë e vetme nevojat ditore, por kontribuon në një ushqyerje të larmishme.
7. Përmbajnë antioksidantë që mbrojnë qelizat nga stresi oksidativ
Përveç vitaminës C, mandarinat përmbajnë karotenoide, përfshirë beta-kriptoksantinën, si dhe flavonoide të ndryshme. Këto janë përbërës bioaktivë që studiohen për veprimin e tyre antioksidues.
Rishikimet shkencore mbi agrumet kanë evidentuar praninë e këtyre përbërësve në mandarina dhe potencialin e tyre biologjik. Megjithatë, duhet theksuar se rezultatet laboratorike dhe lidhjet e vërejtura në studime nuk provojnë se konsumimi i mandarinave parandalon apo trajton sëmundje të caktuara.
Përfitimi më i sigurt është se ato shtojnë në dietë përbërës ushqyes dhe bioaktivë që kontribuojnë në një ushqyerje të shëndetshme.
Sa mandarina duhet të konsumojmë?
Nuk ekziston një numër i detyrueshëm mandarinash që duhet të konsumojë çdo person gjatë ditës. Sasia varet nga nevojat individuale, ushqyerja e përgjithshme dhe gjendja shëndetësore.
Një ose dy mandarina mund të jenë një mesvakt praktik për shumë njerëz. Personat që duhet të kontrollojnë marrjen e karbohidrateve, përfshirë ata me diabet, duhet të kenë parasysh se edhe sheqernat natyrale të frutave llogariten në sasinë e përgjithshme të karbohidrateve.
Në përgjithësi, është më mirë të konsumohen të plota sesa në formë lëngu, sepse fruti i plotë ruan më shumë fibra dhe ndihmon në ndjenjën e ngopjes.
